Dag 4

Het ochtendlicht werpt lange schaduwen over de gigantische granieten rotspunten van Monsanto, het iconische dorp waar huizen schijnbaar zijn ingeklemd onder immense stenen. Dit 'meest Portugese dorp van Portugal' is het perfecte vertrekpunt voor een reis die je meeneemt door de diepe geschiedenis en de rauwe, onaangetaste natuur van het Portugese binnenland.

We laten de snelle snelwegen links liggen en kiezen voor een route vol bochten, adembenemende hoogteverschillen en verborgen schatten. Onderweg bepalen we zelf waar we de wandelschoenen aantrekken, want elke stop biedt een unieke kans om de benen te strekken.

De fossielen en Tempeliers van Penha Garcia

We verlaten Monsanto in oostelijke richting via de glooiende N239. De weg slingert door een mediterraan landschap van kurkeiken naar het noordoosten, waar al snel de steile kliffen van Penha Garcia opdoemen. Je rijdt het dorp binnen via de Avenida 25 de Abril en parkeert de auto op de ruime parkeerplaats net buiten het centrum. Vanaf hier lonkt een magische wandeling langs de Rota dos Fósseis.

Terwijl je omhoog wandelt naar de ruïnes van het kasteel — ooit in de twaalfde eeuw gebouwd door de legendarische Orde van de Tempeliers om de grens te verdedigen — word je beloond met een weids uitzicht over de vallei en de diepe kloof van de rivier de Ponsul.

Wat deze plek écht uniek maakt, vind je honderden meters lager in de indrukwekkende kwartsietrotsen. Hier zijn de versteende sporen van prehistorische zeedieren (trilobieten) van meer dan 450 miljoen jaar oud met het blote oog in de rotswanden te zien. De route voert je desgewenst langs oude, stenen watermolens naar beneden, waar een verscholen rivierstrandje met een waterval uitnodigt tot een frisse blik op deze geologische schatkamer.

Het Romeinse raadsel van Centum Cellas

Na deze duik in de prehistorie rijd je terug naar de N239 en sla je al snel rechtsaf naar de N233 richting het noorden, die later overgaat in de N18 richting Belmonte. De weg voert je langs de flanken van de Serra da Estrela, met spectaculaire uitzichten op het naderende hooggebergte.

Net ten noorden van Belmonte, in Colmeal da Torre, zie je plotseling een mysterieus bouwwerk uit het landschap verrijzen: de toren van Centum Cellas. Je kunt hier direct naast de archeologische vindplaats parkeren voor een korte, fascinerende stop.

Centum Cellas is een van de meest raadselachtige Romeinse monumenten van het Iberisch Schiereiland. Deze indrukwekkende, rechthoekige toren van gestapelde granietblokken is zo'n twaalf meter hoog en stamt uit de eerste eeuw na Christus. Eeuwenlang dacht men dat het een gevangenis met honderd cellen was of een Romeins legerkamp, maar archeologisch onderzoek heeft uitgewezen dat het waarschijnlijk het luxueuze hoofdgebouw was van een rijke Romeinse villa, eigendom van een vermogende tin- en goudhandelaar.

Het is adembenemend om tussen de massieve, open vensters door te lopen en de precisie van de Romeinse bouwkunst te bewonderen.

Rijden over een prehistorische gletsjerbodem

We verlaten de Romeinen en zetten koers naar het absolute hart van het natuurpark Serra da Estrela. Vanaf Belmonte neem je de N232, een adembenemende bergweg die je via spectaculaire haarspeldbochten diep de Zêzere-vallei in zuigt. Dit is een van de grootste en best bewaarde gletsjerdalen van Europa.

Zo'n 20.000 jaar geleden, tijdens de laatste ijstijd, lag hier een gletsjer van wel 13 kilometer lang. Toen het ijs smolt, liet het een perfecte, kaarsrechte U-vormige vallei achter met steile granietwanden van honderden meters hoog.

Langs deze weg kun je de auto parkeren bij de Fonte Paulo Luís om een stukje te wandelen over de Rota do Glaciar. Je loopt hier over de vlakke bodem van de prehistorische gletsjer, langs de kabbelende rivier en de typische cortelhos, de ronde stenen herdershutjes die dit ruige landschap al eeuwenlang sieren.

De Helseronde in de vallei: Poço do Inferno

Als je de vallei verder volgt richting het bergstadje Manteigas, neem je net voor het centrum de afslag naar de smalle, beboste bergweg die omhoog leidt naar de parkeerplaats van de Poço do Inferno. De 'Helse Put' dankt zijn angstaanjagende naam aan de woeste, dramatische manier waarop het water van de rivier de Leandres zich hier door een smalle granieten kloof boort.

Hier stort een ijskoude waterval van zo'n tien meter hoog loodrecht naar beneden in een diepe, donkere rotspoel.

Mocht je hier de wandelschoenen willen aantrekken, dan kun je kiezen voor de pittige rondwandeling door het dichte bos van loof- en naaldbomen, waar je bovenop de rotspunten wordt getrakteerd op een ruig berglandschap waar roofvogels in de thermiek zweven.

De buitenaardse trechter van Lagoa Comprida

De absolute koning van de Portugese bergwegen wacht vervolgens op je: de N339. Deze spectaculaire weg brengt je naar de hoogvlakte van de Serra da Estrela, een buitenaards landschap van kale granietvlakten en ijzige gletsjermeren. Je parkeert de auto op de grote, gratis parkeerplaats bij de Lagoa Comprida, het grootste stuwmeer van de regio.

Vanaf de dam kun je kiezen voor de avontuurlijke wandeling naar de Covão dos Conchos. Na een flinke tocht over een stenig pad sta je oog in oog met een 'omgekeerde waterval': een gigantische, met mos begroeide trechter midden in het water waar het meer geruisloos in lijkt te verdwijnen.

Hoewel het oogt als een mystieke poort naar een andere wereld, is het een technisch meesterwerk uit 1955 dat het water via een ondergrondse tunnel van maar liefst 1,5 kilometer lang rechtstreeks naar het grotere stuwmeer leidt.

Aankomst in de rust van Penacova

Na het verlaten van de ijzige hoogvlakten daal je via de N339 af naar Seia, waar de bergen langzaam plaatsmaken voor groene, beboste heuvels. Vanaf daar neem je de vloeiende, panoramische N17 — beter bekend als de Estrada da Beira — richting het westen.

Terwijl de middag overgaat in de avond, neem je de afslag naar de N2 en de N110 die je naar je eindbestemming brengen: Penacova. Dit schilderachtige stadje ligt als een amfiteather tegen de steile heuvels aangebouwd, hoog boven een spectaculaire bocht van de rivier de Mondego.

Na een dag vol ruige rotsen, Tempeliers en diepe kloven, is er niets mooiers dan de auto te parkeren bij het uitkijkpunt Miradouro de Penacova. Terwijl de zon achter de heuvels zakt en het water van de Mondego goud kleurt, kun je hier in alle rust nagenieten van een onvergetelijke reis door het hart van Portugal.